Samenwerkend leren

Het opstellen van een programma voor samenwerkend leren biedt voor zowel studenten als docenten een toegevoegde waarde. Meer informatie over de mogelijkheden van samenwerkend leren kun je vinden op de medewerkerswebsite van de Universiteit Leiden.

Studenten leren niet alleen van hun docent, maar ook van elkaar. Samenwerkendleren slaat op elke situatie waarin twee of meer studenten samen leren op een actieve manier. Dit doen ze onder andere door elkaars werk te controleren en te analyseren, discussies te voeren en door groepsopdrachten te maken.

Deze strategie helpt bij de ontwikkeling van cognitieve vaardigheden zoals mondelinge communicatie, leiderschap, samenwerking en autonomie. Het versterkt de betrokkenheid en stelt de student bloot aan andere perspectieven, waardoor begrip wordt bevorderd.


Belangrijke overwegingen

  1. Er zijn low-tech-oplossingen beschikbaar.

  2. Het werkt het beste in kleine tot middelgrote groepen.

  3. Geef iedereen binnen de groep een rol en bepaal de verwachtingen.

  4. Stel duidelijke doelen op.


Mogelijkheden

Er zijn vele manieren waarop je samenwerkend leren aan je online les kan toevoegen, zoals je dat ook in een gewone les of werkgroep zou toepassen.

  • In discussie gaan

    • Samen schrijven (asynchroon)
      Tools zoals OneDrive, een wiki of een Google Doc bieden de mogelijkheid om samen aan een document te werken, elkaars werk te becommentariëren, veranderingen bij te houden, etc. Andere opties kunnen een blog of logboek met commentaarfunctie zijn.

    • Een podcast of video maken (asynchroon)
      Studenten kunnen hun laptop of smartphone gebruiken om audio of video te maken voor een presentatie. Deze kan dan in de elektronische leeromgeving gedeeld worden, zodat andere studenten er feedback op kunnen geven.

    • Fora (asynchroon)
      Platforms zoals Blackboard, Brightspace, FutureLearn, en Coursera bevatten allemaal ingebouwde discussiefora. Studenten kunnen daar een onderwerp starten, waar andere studenten dan weer op kunnen reageren. Er zit geen limiet op de hoeveelheid onderwerpen die kunnen worden aangemaakt. De docent kan goed doordachte reacties uitlichten, of de discussie tot dan toe samenvatten en nieuwe punten inbrengen.

    • Videobellen (synchroon)
      Dit werkt het best met kleine groepen. Als docent ben je de gastheer en moderator en geef je de beurt aan studenten.

    • Chat (synchroon)
      Studenten kunnen synchroon discussies voeren met meerdere mensen tegelijkertijd. Kaltura Live Room en andere videobel software bieden de mogelijkheid aan deelnemers om vragen te stellen, commentaar te geven en links te delen, zonder dat ze de spreker hoeven te onderbreken. Vaak is het ook mogelijk om emoji en afbeeldingen te delen. De docent, of een student, kan de sessie modereren en de discussie notuleren.

    • Tekstanalyse (asynchroon)
      Annotatietools stellen studenten en docenten in staat om samen te werken aan hetzelfde document. Zowel studenten als docenten kunnen een sectie van de tekst uitkiezen en hierover in discussie gaan. Dit leidt ertoe dat teksten beter worden gelezen en dat er een uitgebreidere discussie ontstaat dan wanneer je een apart discussieplatform gebruikt.

  • Het werk van een medestudent nakijken (asynchroon)
    Door studenten elkaars essay, onderzoeksvoorstel of case study te laten nakijken, verbetert de kwaliteit van het eindproduct. Ga naar de sectie over ‘peer feedback’ om meer te leren over de verschillende functionaliteiten in de learning management systemen die deze vorm van samenwerking kunnen faciliteren.

  • Een project opleveren (asynchroon)
    Studenten kunnen samenwerken in een online omgeving zoals MS Teams of One Drive. Daar kunnen ze zelf kanalen of mappen aanmaken waarin ze samen aan documenten kunnen werken, kunnen brainstormen met behulp van een whiteboard en hun activiteiten kunnen plannen en bijhouden.


Overwegingen en onderwijskundige implementatie

  • Leg de gebruikte technologie uit - Studenten kunnen ook digibeet zijn. Elke nieuwe technologie die je inzet voor samenwerkend leren moet aan ze worden uitgelegd (door bijvoorbeeld links naar handleidingen of video’s met uitleg te delen). Leg ook uit hoe je het wilt inzetten. Wees erop voorbereid dat je studenten op weg moet helpen. Hou ze een beetje in de gaten.

  • Stel duidelijke voorwaarden - Maak duidelijk welke rol een student heeft en wat je van je studenten verwacht. Houd je hier zelf ook aan. Zorg dat je de regels rondom gedrag hebt gedeeld op een plek waar studenten ze makkelijk kunnen vinden.

  • Leg uit wat je keuzes en doelen zijn - Het is belangrijk dat je studenten begrijpen waarom je voor een bepaalde lesmethode hebt gekozen en wat je verwachtingen daarbij zijn. Studenten waarderen dit en zullen hierdoor meer open staan voor deze nieuwe situatie. Maak de leerdoelen waarvan je hoopt dat de studenten ze zullen bereiken expliciet. Leg niet alleen uit wat je gaat doen, maar ook hoe. Zorg er voor dat studenten kunnen checken of ze zich op het juiste pad bevinden.


Relevante links en informatie


Relevante tools

Tools ondersteund door Leiden Universiteit

Blackboard Discussion Forums

BrightSpace Discussion Forums

OneDrive

PeerMark (Turnitin) (20-40 students)

Pitch2Peer - for presentations

Overige tools

Wiki systems

Project Management Tools

Annotation Tools