De 3 belangrijkste overwegingen als je gaat beginnen

Als je traditionele lesmethoden wilt gebruiken voor lesgeven op afstand, is het belangrijk om zowel de leerdoelen van de cursus als de nieuwe context van jou en je studenten in acht te nemen. Het kan voorkomen dat de gebruikelijke activiteiten die je in klas inzette zich niet goed vertalen naar lesgeven op afstand.


Het is daarom goed om deze drie onderdelen te heroverwegen als je lesgeeft op afstand:


  1. Het lesprogramma en de bijbehorende leerdoelen

  2. De communicatie en interactie die plaats moet vinden

  3. De technische en didactische aspecten van de verschillende onderdelen van het lesprogramma

We zullen hieronder ingaan op de meest belangrijke punten van deze onderdelen. Onthoud dat er op centraal en op faculteits niveau onderwijskundige en technische ondersteuning wordt geboden. Kom je er niet uit, neem dan eerst contact op met de facultaire coördinator. Voordat je les gaat geven, raden we je aan om eerst naar deze checklist te kijken.


Het lesprogramma en de bijbehorende leerdoelen


Neem de volgende punten in aanmerking voordat je je lesprogramma aangepast:

  • Neem contact op met je facultaire coördinator en ga na of er specifieke afspraken zijn gemaakt met betrekking tot het lesgeven op afstand.

  • Stel realistische doelen op voor het voortzetten van je onderwijs. Wat is haalbaar in deze periode en onder deze omstandigheden?

  • Bekijk het lesprogramma om de mogelijkheden te bepalen. Zoek oplossingen voor deze tijdelijke situatie. Je hoeft niet per se voor hoorcolleges of werkgroepen te kiezen.

  • Denk na over de geplande toetsen en opdrachten. Kunnen die in de geplande vorm doorgaan, of moet je op zoek naar een alternatief?

  • Gebruik tools en methodes waarmee jij en je studenten bekend zijn. Vertrouw op de tools en procedures die de Universiteit aanbiedt. Gebruik alleen nieuwe of andere tools als daar een absolute noodzaak voor is, zodat mogelijke verwarring voorkomen wordt.

  • Als er al online materiaal beschikbaar is, maak daar dan gebruik van. Van tevoren opgenomen colleges en publiekelijk beschikbare videocolleges (op bijvoorbeeld YouTube, Coursera, of FutureLearn) kunnen erg nuttig zijn.

  • Houd contact met collega’s (ook van andere faculteiten of universiteiten), zodat materiaal gedeeld wordt. Dit scheelt voorbereidingstijd in deze hectische periode.

  • Geef jezelf voldoende voorbereidingstijd om alles op te zetten en te testen. De voorbereidingen nemen veel tijd in beslag. Het zou zonde zijn als je de techniek niet even test en je les daardoor niet goed loopt.


Communicatie en interactie


In tijden van onzekerheid is goede communicatie zeer belangrijk. Verlies je studenten niet uit het oog terwijl je je leerprogramma herontwerpt en je jezelf voorbereidt op online lesgeven. Betrek hen bij het proces en houd hen op de hoogte.

  • Communiceer direct met je studenten, ook al heb je nog geen plan. Laat ze weten dat je er mee bezig bent. Houd ze op de hoogte van de voortgang.

  • Houd studenten op de hoogte van:

    • De communicatiekanalen

    • Veranderingen aan het lesprogramma

    • Waar ze technische hulp kunnen vinden als ze dat nodig hebben

  • Wees duidelijk, zodat er geen verkeerde verwachtingen ontstaan. Wat verwacht je van de studenten? Wat kunnen ze van jou verwachten? Denk ook aan studentenparticipatie, motivatie, concentratie, communicatie en deadlines.


Didactische aspecten van het lesprogramma

Dingen om over na te denken tijdens de voorbereiding van het lesgeven op afstand:


  1. Wat zijn de doelen die je wil bereiken met het programma en de individuele sessies?

  2. Wat is jouw rol bij het lesgeven op afstand?

  3. Dien je je te houden aan de lesvormen in het bestaande lesprogramma, of ben je vrij om andere opties te verkennen?

  4. Voor hoeveel studenten ben je verantwoordelijk en kun je hen allemaal bedienen?

Op deze website geven we je een overzicht van de mogelijke manieren waarop je direct de lesmethodes die je gewend bent, zoals colleges, om te zetten in online alternatieven. Daarnaast vind je er ook suggesties voor mogelijke nieuwe vormen die wellicht beter in de context van lesgeven op afstand passen.


De belangrijkste overwegingen zijn:

  • Motivatie: Maak “class time” essentieel! Zorg ervoor dat de tijd die studenten online besteden gewijd is aan activiteiten die studenten niet alleen kunnen doen. Gebruik de principes van de flipped classroom.

  • Concentratie en variatie:  in een online omgeving is het moeilijker om de concentratie op te brengen dan wanneer je je in dezelfde ruimte bevindt. Varieer je online lessen, zodat er elke 4-5 minuten iets anders gebeurt (bijvoorbeeld door het onderwerp te veranderen of de studenten een quiz te laten doen). Het is beter om een sessie met weinig interactie, zoals een college, kort te houden (maximaal 10 minuten). Het helpt om je studenten zelf aan het werk te zetten met het onderwerp van het college.

  • Verbanden: het leren wordt relevanter wanneer er een duidelijk verband wordt gelegd met het grotere plaatje. Verwijs regelmatig naar casussen uit de werkelijkheid, voorbeelden en de leerdoelen, zodat studenten betrokken blijven.

  • Maak het niet te complex:  lesgeven op afstand is waarschijnlijk nieuw voor jou en je studenten. Maak de situatie daarom niet complexer dan nodig. Als je een bepaalde technologie gebruikt en die werkt goed, dan is dat voldoende, zelfs als dat een ‘low-tech’ oplossing is.

  • Verwachtingen van een online classroom: Email studenten met het onderwerp, wat je verwacht dat ze aan literatuur gelezen hebben, of je verwacht dat ze vragen voorbereiden en hoe laat je ze in het virtuele lokaal wilt zien. Duidelijkheid scheppen zorgt dat studenten meer betrokken zijn en actief deelnemen. Start met een sociale check-in: maak een praatje als de groepsgrootte dat toelaat.

Technische aspecten van het lesprogramma

  • Onafhankelijkheid van technologie:hoewel er geweldige online tools voorhanden zijn, is er altijd een mogelijkheid dat het mis kan gaan. Zorg dat belangrijke informatie of aankondigingen ook op een ‘low-tech’ manier beschikbaar zijn, bijvoorbeeld via een e-mail of in een vooraf opgenomen video.

  • Techniek-check: voor een succesvolle sessie is voorbereiding de ene helft van het werk. De andere helft is een grondige check van de technologie. Oefen van tevoren met de technologie, in de echte setting waar je het gaat gebruiken. Check de kwaliteit van de audio en de video.

  • Kaltura Live Room is een systeem dat veel kan, maar ook veel van je pc vergt. Zowel voor de pc van de docent als van de student. Hier technische tips om zowel het systeem zo goed mogelijk te laten werken, maar ook om zo goed mogelijk te zien en te horen te zijn.

    • Zorg ervoor dat je de handleiding leest voordat je begint, ze zijn er niet voor niks! https://blogs.library.leiden.edu/fb-video/docs/manual-videoportal-university-leiden/14-kaltura-live-room/  

    • Sluit zoveel mogelijk andere applicaties en open niet  te veel tabs in de browser die je gebruikt. Browsers zijn memory-hungry en als je systeem niet genoeg werkgeheugen heeft kun je al bij het openen van een aantal tabs vertragingen ondervinden.

    • Investeer dan in voldoende werkgeheugen. Webapplicaties en desktop applicaties die meerdere bronnen opnemen zullen meer van je systeem vragen. 8GB is het minimum wat je nodig hebt om prettig te werken. Vergeet niet regelmatig je pc af te sluiten en opnieuw op te starten.

    • Nog even kort: Check of je computer voldoet aan de hardware vereisten en gebruik Chrome. – check je specs op https://smart.newrow.com/room/testPage/ (Dit zijn de minimale specs)

    • Gebruik een vaste internetverbinding i.p.v. wifi. Als je nog geen vaste verbinding hebt, ga dan zo dicht mogelijk bij je router zitten en vraag huisgenoten geen gebruik te maken van internet, netflix of iets dergelijks. Reset je modem elke ochtend.